top of page

นวัตกรรม 3HUG Well-being Model : นวัตกรรมการพัฒนาโรงเรียนแบบมีส่วนร่วม สู่ความเป็นโรงเรียนสุขภาวะ โรงเรียนวัดม่วง

9 ต.ค.
ยาว 2 นาที

อัปเดตเมื่อ 22 ต.ค.

เจ้าของนวัตกรรม

  1. นางสาวสมฤดี พละวุฑิโฒทัย ตำแหน่ง ผู้อำนวยการสถานศึกษา

  2. นางสาวอาทิตยา กาติ๊บ ตำแหน่ง ครู รับเงินเดือนอันดับ คศ.1

  3. นางสาวเบญจวรรณ สืบเมืองซ้าย ตำแหน่ง ครูผู้ช่วย รับเงินเดือนอันดับ ครูผู้ช่วย


ครูที่ปรึกษา

นายเทียนชัย วงศ์สุวรรณ

ผู้อำนวยการเขตบางแค


ประเด็นที่ 1 : จุดเริ่มแรงจูงใจในการพัฒนานวัตกรรมชิ้นนี้

โรงเรียนวัดม่วงเชื่อมาโดยตลอดว่า "ความสุข" ไม่ใช่ผลพลอยได้ของการศึกษา หากแต่เป็นรากฐานที่ทำให้การเรียนรู้ทั้งหมดงอกงามขึ้นได้ จุดเริ่มต้นของนวัตกรรมชิ้นนี้จึงมาจากคำถามที่ครูทุกคนในโรงเรียนตั้งร่วมกันว่า เหตุใดเสียงหัวเราะของเด็ก ๆ จึงดังอยู่เพียงภายในรั้วโรงเรียน แล้วเงียบหายไปเมื่อพวกเขากลับถึงบ้าน เพราะเราพบว่าการพัฒนาเด็กคนหนึ่งให้เติบโตอย่างมีคุณภาพชีวิตที่ดี ทั้งกายและใจ และมีสุขภาวะที่ยืนยาว (Longevity) นั้น ไม่อาจอาศัยเพียงห้องเรียนสี่เหลี่ยมในโรงเรียนเท่านั้น ประกอบกับสภาพบริบทจริงที่โรงเรียนเผชิญ ทั้งข้อจำกัดด้านทรัพยากรและวัสดุอุปกรณ์สำหรับการเรียนรู้เชิงสร้างสรรค์ที่มีไม่เพียงพอและกลายเป็นภาระค่าใช้จ่ายของครอบครัว รวมถึงบทบาทของผู้ปกครองที่ยังคงเป็นเพียง "ผู้ส่งลูกมาเรียน" มากกว่าการเป็นผู้ร่วมจัดการศึกษาอย่างแท้จริง

จากความตั้งใจที่อยากเห็นเด็กทุกคนได้รับการโอบอุ้มดูแลอย่างรอบด้าน โรงเรียนจึงออกแบบพลังของ "สามอ้อมกอด" ให้โอบล้อมเด็กไว้พร้อมกัน คือ อ้อมกอดจากโรงเรียน อ้อมกอดจากบ้าน และอ้อมกอดจากชุมชน จนกลั่นออกมาเป็นนวัตกรรมที่ชื่อว่า 3HUG Well-being Model ซึ่งคำว่า "ฮัก" ในที่นี้สื่อความหมายซ้อนกันสองชั้น ทั้งในความหมายของ HUG คืออ้อมกอดที่โอบอุ้มดูแล และ "ฮัก" ในภาษาถิ่นที่แปลว่ารัก อันเป็นพลังงานพื้นฐานที่ทำให้ทุกภาคส่วนเข้ามาร่วมมือกันได้อย่างแท้จริง โดยมีเป้าหมายปลายทางที่อยากเห็นคือ ผู้เรียนมีสุขภาวะครบทั้ง 4 มิติ ได้แก่ สุขกาย สุขใจ สุขสังคม และสุขปัญญา เติบโตขึ้นเป็น "นวัตกรน้อย" ผู้สร้างการเรียนรู้ของตนเองที่กล้าคิด กล้าลงมือทำ เห็นคุณค่าในตนเอง และพร้อมจะเติบโตไปเป็นพลเมืองที่ดีของชุมชนและสังคมต่อไป


ประเด็นที่ 2 : ไอเดียการพัฒนา กระบวนการพัฒนามีลำดับขั้นตอนใดบ้าง

ไอเดียแรกเริ่มของการออกแบบนวัตกรรมนี้เกิดจากความคิดที่ว่า หากทรัพยากรมีจำกัด เราจะเปลี่ยน "วัสดุเหลือใช้และขยะ" ให้กลายเป็น "ต้นทุนแห่งการเรียนรู้" ได้อย่างไร โรงเรียนจึงเลือกใช้กระบวนการ Makerspace ที่มี STEAM Design Process เป็นแกนกลาง มาเป็นเครื่องมือสำคัญ แล้วค่อย ๆ ขยายวงความร่วมมือออกไปทีละชั้นอย่างเป็นลำดับขั้นตอน เริ่มจากการวางรากฐานภายในห้องเรียนเป็นอ้อมกอดวงแรก ด้วยการจัดห้องเรียนเชิงรุก (Active Learning) และพื้นที่ Makerspace พร้อมขับเคลื่อนครูผ่านกระบวนการ PLC เพื่อให้ครูเปลี่ยนบทบาทจากผู้ถ่ายทอดความรู้มาเป็นผู้อำนวยการเรียนรู้ จากนั้นจึงทอดอ้อมกอดวงที่สองออกไปสู่บ้าน ผ่านห้องเรียนพ่อแม่ เวทีพ่อแม่นักสร้าง กิจกรรม Family Maker การเยี่ยมบ้านเชิงสุขภาวะ และกลุ่มไลน์ห้องเรียนที่สื่อสารกันอย่างใกล้ชิด ก่อนจะขยายสู่อ้อมกอดวงที่สามซึ่งกว้างที่สุด คือการเชื่อมโยงกับวัด ชุมชน สำนักงานเขตบางแค กรุงเทพมหานคร และภาคีเครือข่ายภาคเอกชน จนนำไปสู่การจัดแสดงผลงานของนักเรียนในเวทีนิทรรศการวิชาการ Maker Fair

ระหว่างทางของการพัฒนา โรงเรียนต้องเผชิญอุปสรรคหลายประการและใช้วิธีลองผิดลองถูกจนก้าวผ่านมาได้ ปัญหาแรกคือการขาดแคลนวัสดุ ซึ่งแก้ไขได้ด้วยการรับการสนับสนุนวัสดุเหลือจากการผลิตกล่องกระดาษ ทั้งแกนกระดาษและกระดาษลูกฟูก จากบริษัท อินเตอร์ไฟเบอร์ คอนเทนเนอร์ จำกัด ทำให้กระบวนการ Makerspace เดินหน้าได้อย่างต่อเนื่องและช่วยลดภาระค่าใช้จ่ายของครอบครัว ปัญหาต่อมาคือการนำของเหลือใช้มาประดิษฐ์ยังขาดฐานวิชาการรองรับ จึงได้รับการเติมเต็มองค์ความรู้เชิงระบบเรื่องการคัดแยกและจัดการขยะพลาสติกอย่างถูกวิธีจากบริษัท อินโดรามา เวนเจอร์ส จำกัด (มหาชน) ทำให้ผลงานของเด็ก ๆ ตั้งอยู่บนหลักการที่ถูกต้อง มิใช่เพียงการประดิษฐ์ตามความเคยชิน ขณะเดียวกัน เมื่อพบว่าผู้ปกครองยังไม่มั่นใจในบทบาทใหม่ของตนเอง โรงเรียนจึงได้รับการสนับสนุนคณะวิทยากรนักจิตวิทยา นักกิจกรรมบำบัด และนักจิตวิทยาเด็ก วัยรุ่นและครอบครัว จาก Joy Mind Community โดยสโมสรโรตารีหนองแขม ภาค 3350 โรตารีสากล มาจัดกิจกรรม "Play & Grow เล่นไปโตไป ใจแข็งแรง" ส่วนด้านศักยภาพของครู ก็ได้รับการอบรมเชิงปฏิบัติการ "Makerspace พัฒนาสมรรถนะผู้เรียนสู่โรงเรียนแห่งอนาคต" ในรูปแบบออนไลน์ผ่านระบบ Zoom โดย Starfish Education ซึ่งทั้งหมดนี้คือการเชื่อมโลกของห้องเรียนเข้ากับโลกของการทำงานจริงอย่างมีความหมาย


ประเด็นที่ 3 : ผลลัพธ์/ประโยชน์ Feedback ผลจากผู้ใช้นวัตกรรม

ภายหลังการนำ 3HUG Well-being Model ไปใช้งานจริง ผลลัพธ์ที่เห็นได้ชัดเจนที่สุดคือผลงานนวัตกรรมจากวัสดุเหลือใช้ที่เกิดจากมือของนักเรียนเอง ไม่ว่าจะเป็นคอนโดแมวจากวัสดุรีไซเคิล Minion Broom Buddy หรือสบู่กระดาษรีไซเคิล ซึ่งสะท้อนให้เห็นว่าเด็ก ๆ สามารถเปลี่ยนสิ่งที่เคยถูกมองว่าไร้ค่าให้กลายเป็นผลงานที่ใช้งานได้จริง และที่สำคัญยิ่งกว่าคือการเกิด "การหมุนเวียนสามวง" ขึ้นภายในโรงเรียน ทั้งการหมุนเวียนของวัสดุที่ถูกนำกลับมาใช้ใหม่อย่างคุ้มค่า การหมุนเวียนของความรู้ที่ไหลเวียนระหว่างครู ผู้ปกครอง และวิทยากรภายนอก และการหมุนเวียนของความรักที่ส่งต่อกันระหว่างโรงเรียน บ้าน และชุมชนอย่างไม่รู้จบ

ในมิติของการเปลี่ยนแปลงที่เกิดขึ้นกับผู้ใช้ นักเรียนมีความมั่นใจมากขึ้น เกิดความภาคภูมิใจและเห็นคุณค่าในตนเอง (Self-esteem) มีทักษะการคิดวิเคราะห์และแก้ปัญหา พร้อมทั้งมี Growth Mindset ที่กล้าทดลองโดยไม่กลัวความผิดพลาด ด้านครูได้เปลี่ยนบทบาทจากผู้ถ่ายทอดความรู้มาเป็นผู้อำนวยการเรียนรู้ที่ทำงานร่วมกันอย่างเป็นระบบผ่าน PLC ขณะที่ผู้ปกครองได้ยกระดับจาก "ผู้เฝ้ามอง" มาเป็น "ครูร่วมสอน" ที่มีความสัมพันธ์ใกล้ชิดและอบอุ่นกับลูกมากขึ้น ส่วนชุมชนและภาคเอกชนก็ได้กลายเป็นเจ้าของร่วมในการจัดการศึกษาอย่างแท้จริง ทั้งนี้ ความประทับใจที่งดงามที่สุดซึ่งสะท้อนออกมาจากกิจกรรม คือภาพของผู้ปกครองที่นั่งร่วมสร้างสรรค์และประกอบชิ้นงานอยู่ข้างลูกของตน อันมีความหมายลึกซึ้งกว่าชิ้นงานที่สำเร็จ เพราะนั่นคือการสื่อสารโดยไม่ต้องเอ่ยปากว่า "พ่อแม่อยู่ตรงนี้กับลูกเสมอ" ซึ่งสายสัมพันธ์ที่แน่นแฟ้นนี้เองคือเกราะป้องกันปัญหาสุขภาพจิตที่ดีที่สุด และเป็นรากฐานของคุณภาพชีวิตที่ดีในระยะยาวอย่างแท้จริง


ประเด็นที่ 4 : แนวทางการพัฒนาต่อยอดนวัตกรรมในอนาคต

ในอนาคต โรงเรียนวัดม่วงมีแผนยกระดับนวัตกรรมนี้ให้ตอบโจทย์ผู้เรียนยิ่งขึ้น ด้วยการขยายกระบวนการ Makerspace ให้เชื่อมโยงเข้ากับ Coding และเทคโนโลยีดิจิทัล เพื่อพัฒนาผลงานของนักเรียนจากงานประดิษฐ์สู่นวัตกรรมที่ใช้งานได้จริงและแก้ปัญหาให้ชุมชนได้ พร้อมทั้งพัฒนาระบบติดตามสุขภาวะผู้เรียนรายบุคคลครบทั้ง 4 มิติ เพื่อให้การดูแลเด็กแต่ละคนแม่นยำและต่อเนื่องตั้งแต่ระดับปฐมวัยจนถึงประถมศึกษา ควบคู่ไปกับการต่อยอดกิจกรรมห้องเรียนพ่อแม่และการส่งเสริมทักษะการรับมือและป้องกันการกลั่นแกล้งในโรงเรียน (Anti-Bullying Integration) ให้ครอบคลุมทุกระดับชั้น

ในด้านการส่งต่อ โรงเรียนตั้งเป้าพัฒนา 3HUG Well-being Model ให้เป็นต้นแบบโรงเรียนสุขภาวะที่สถานศึกษาอื่นสามารถนำไปปรับใช้ได้ตามบริบทของตนเอง โดยจะขยายเครือข่ายความร่วมมือกับภาคเอกชนและองค์กรวิชาชีพเพิ่มเติม เพื่อสร้างระบบสนับสนุนทรัพยากรที่ยั่งยืน พร้อมเผยแพร่องค์ความรู้ผ่านเวทีวิชาการและงาน Maker Fair ทั้งในระดับเขตและระดับประเทศ ภาพความสำเร็จที่เราอยากเห็นในวงกว้างคือ การที่เด็ก ๆ ซึ่งเติบโตขึ้นมาจากสามอ้อมกอดนี้ จะกลายเป็นพลเมืองคุณภาพที่ย้อนกลับมาโอบกอดสังคมต่อไปในวันข้างหน้า ทั้งในมิติของการเป็นคนดีมีคุณธรรม การใช้ทรัพยากรอย่างรู้คุณค่า และการเป็นนวัตกรที่สร้างการเปลี่ยนแปลงให้ชุมชนได้จริง อันเป็นการพิสูจน์ว่า "ฮัก" เพียงคำเดียว สามารถเปลี่ยนแปลงโรงเรียนทั้งโรงเรียนได้อย่างยั่งยืน


รูปภาพนวัตกรรม


 
 
 

ความคิดเห็น


FutureEd Fest

@ลุมพินีสถาน กรุงเทพมหานคร

© 2026 by Starfish Education.

Contact

สำหรับข้อมูลเพิ่มเติมเกี่ยวกับกิจกรรม  โปรดติดต่อเรา

โทรศัพท์ : 085-744-5994 (คุณเก่ง)

Inbox Fanpage : FutureEd Fest

bottom of page